6 maja 2026 r. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego opublikowała raport „ABW 2024–2025. Wybrane aktywności”. Większość mediów pisała o szpiegostwie i dywersji, ale w dokumencie jest też rozdział o ochronie informacji niejawnych oraz zestaw dobrych praktyk. Wybraliśmy z nich to, co ma praktyczne znaczenie dla pełnomocnika ochrony, inspektora bezpieczeństwa teleinformatycznego, kierownika kancelarii i kierownika jednostki organizacyjnej.
1. Poświadczenie bezpieczeństwa nie jest formalnością
W latach 2024–2025 ABW wydała blisko 23 tys. poświadczeń bezpieczeństwa. W tym samym czasie prawie 200 osobom odmówiono jego wydania, a ponad 100 osób otrzymało decyzję o cofnięciu wcześniej nadanych uprawnień. Liczby dotyczą postępowań prowadzonych przez ABW. Co z tego dla Ciebie: planuj obsadę stanowisk z zapasem czasu na postępowanie. Pamiętaj też, że cofnięcie poświadczenia w trakcie realizacji zadania jest realnym scenariuszem. Warto mieć plan zastępstw.
2. Świadectwa przemysłowe są weryfikowane, a potem cofane
ABW wydała ponad 550 świadectw bezpieczeństwa przemysłowego, 8 podmiotom odmówiła, a 6 przedsiębiorcom cofnęła świadectwa. W obszarze nadzoru Agencji pozostawali przedsiębiorcy z około 2200 świadectwami. Co z tego dla Ciebie: świadectwo trzeba utrzymywać, a nie tylko raz uzyskać. Organizacja ochrony, personel i środki bezpieczeństwa muszą odpowiadać stanowi deklarowanemu we wniosku przez cały okres ważności.
3. Akredytacja systemów TI to masowy proces
We wskazanym okresie wydano ponad 1 tys. świadectw akredytacji systemów przeznaczonych do przetwarzania informacji niejawnych. ABW podkreśla kryteria ochrony kryptograficznej, elektromagnetycznej i fizycznej. Co z tego dla Ciebie: dokumentacja bezpieczeństwa systemu (SWB, PBE) powinna opisywać system taki, jaki rzeczywiście działa. Każda zmiana konfiguracji, nośnika czy lokalizacji to sygnał do sprawdzenia, czy dokumentacja i akredytacja są nadal aktualne.
4. Kontrola przyjdzie częściej planowo niż „na sygnał”
ABW wszczęła blisko 80 kontroli w instytucjach publicznych i podmiotach komercyjnych, w tym ponad 70 planowych i 4 doraźne. Co z tego dla Ciebie: większość kontroli da się przewidzieć, więc gotowość można zbudować wcześniej. Sprawdź aktualność instrukcji i planów, ewidencję osób uprawnionych, dzienniki kancelarii i dokumentację systemów. Przeprowadź wewnętrzny przegląd, zanim zrobi to ABW.
5. Zagrożenie szpiegowskie jest bezprecedensowe
Według infografiki w raporcie w latach 2024–2025 wszczęto 69 śledztw w sprawach szpiegostwa, czyli tyle, ile łącznie w latach 1991–2023. Na sam 2025 r. przypadło 48 spraw. ABW wprost pisze, że najsłabszym ogniwem pozostaje człowiek: zawodzą zarówno działania umyślne, jak i rutyna, brak świadomości oraz presja. Co z tego dla Ciebie: szkolenie z ochrony informacji niejawnych powinno obejmować profilaktykę kontrwywiadowczą, czyli sygnały werbunku, podejście „coś za coś” i bezpieczeństwo w podróży. Sam przegląd przepisów nie wystarczy.
6. Edukacja na dużą skalę, ale odpowiedzialność zostaje w jednostce
ABW przeprowadziła ponad 3 tys. szkoleń stacjonarnych dla ponad 70 tys. pracowników z kilkuset podmiotów. Szkolenia dotyczyły różnych obszarów bezpieczeństwa, m.in. ochrony informacji niejawnych i cyberbezpieczeństwa. Platforma e-learningowa ABW wydała od maja 2021 r. ponad 1,1 mln dostępów. Co z tego dla Ciebie: materiały ABW mogą uzupełnić szkolenie, ale go nie zastąpią. Szkolenie osób dopuszczonych i jego dokumentowanie pozostaje zadaniem pełnomocnika ochrony.
Checklista: dobre praktyki ABW do przeniesienia na szkolenie
- Zachowaj czujność wobec osób zbyt wnikliwie wypytujących o sprawy zawodowe, uprawnienia i dostęp do systemów.
- Niespodziewaną przysługę lub prezent traktuj jako sygnał ostrzegawczy. Nie wchodź w układy „coś za coś”.
- W podróży służbowej miej dokumenty, laptop i telefon pod stałym osobistym nadzorem. Nie przewoź paczek od nowo poznanych osób.
- Sygnały zainteresowania obcych służb zgłaszaj niezwłocznie do ABW.
- Nie drukuj i nie kopiuj dokumentacji wrażliwej w ogólnodostępnych punktach usługowych.
- Notatki i brudnopisy chroń tak jak dokumenty finalne.
- Nie czytaj materiałów wrażliwych w transporcie publicznym i nie rozmawiaj o sprawach służbowych w kawiarni czy windzie.
- Informacje niejawne przetwarzaj wyłącznie w dedykowanych, akredytowanych systemach TI.
- Nie podłączaj nieznanych nośników. Stosuj MFA i unikalne hasła.
Jak to wykorzystać
Raport ABW dobrze nadaje się na punkt wyjścia do corocznego przeglądu systemu ochrony w jednostce i do odświeżenia programu szkoleń.
Źródło: ABW, „ABW 2024–2025. Wybrane aktywności”, opublikowany 6.05.2026 r., s. 9–10, 16–17, 40–43, 49, 52–56.